U dojrzałych pań powodem nieregularnego okresu są z reguły zaburzenia hormonalne nadmiar produkowanej przez przysadkę mózgową prolaktyny lub niedobór tzw. ciałka żółtego, co jest związane z mniejszą produkcją progesteronu w drugiej połowie cyklu. Przyczyną nieregularnych miesiączek mogą być także tzw. policystyczne jajniki.

To choroba, na którą cierpi 12 proc. młodych kobiet. Polega na tym, że na jajnikach tworzy się wiele torbieli drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem. Leczenie nieregularnych miesiączek polega przede wszystkim na przyjmowaniu tabletek hormonalnych. Kurację muszą poprzedzić dokładne badania ginekologiczne i hormonalne.

Niestety, często bywa tak, że jedynie ciągłe przyjmowanie hormonów gwarantuje utrzymanie stałego rytmu cyklu menstruacyjnego. Bez leków nie ma regularności. Jeśli przyczyną dolegliwości jest zespół policystycznych jajników, kobieta może przyjmować hormony lub poddać się operacji.

Silne krwawienia mogą być spowodowane również zaburzeniami hormonalnymi. Przoduje tu niedomagająca tarczyca. Ale powodem bywa też endometrioza, polipy, mięśniaki macicy, antykoncepcyjna wkładka domaciczna (tzw. spirala) lub rozwijająca się infekcja. Bardzo rzadko obfite krwawienia towarzyszą nowotworowi jajnika.

Najczęściej przyczyną rozregulowania cyklu bywają zaburzenia hormonalne. Nierzadko jest to także pierwszy sygnał poważnej dolegliwości, np. zapalenia przydatków, endometriozy, a nawet nowotworu narządów rodnych. Bez specjalistycznych badań trudno określić powód nieregularnych czy też zbyt obfitych lub skąpych okresów.

Żeby postawić właściwą diagnozę, lekarz ginekolog zleca wykonanie oznaczenia poziomu hormonów płciowych we krwi. Badanie jest miarodajne, jeśli wykona się je trzy razy w miesiącu: w siódmym, czternastym oraz dwudziestym pierwszym dniu cyklu. Zalecane jest  również USG narządu rodnego. U kobiet dojrzałych potrzebna jest niekiedy histeroskopia, czyli endoskopowe badanie macicy. Konieczna bywa też biopsja endometrialna, nazywana potocznie wyłyżeczkowaniem macicy, która pozwala pobrać większy wycinek śluzówki.

Leczenie bolesnych miesiączek ma jednak w większości przypadków charakter objawowy. Dostępne leki i metody pozwalają na poprawę kondycji fizycznej i psychicznej kobiety. Podstawową grupą leków stosowaną w przypadku bolesnych miesiączek są tzw. NLPZ, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, które mają za zadanie zahamowanie produkcji prostaglandyn.

Do grupy tej zalicza się:

paracetamol – o mocnym działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i lekkim przeciwzapalnym (np. Apap, Apap Extra, Codipar, Antidol, Paracetamol Hasco, Acenol) – bez recepty.

ibuprofen – o działaniu silnie przeciwzapalnym, mniejszym przeciwbólowym i przeciwgorączkowym (np. Ibuprom Max, Ibum Forte, Mig 400, Nurofen Ultra Forte) – bez recepty.

ketoprofen – o silnym działaniu przeciwbólowym i słabszym przeciwzapalnym, dostępny na receptę w postaci tabletek, iniekcji (np. Ketonal Forte, Refastin).

kwas acetylosalicylowy – nie zalecany w leczeniu bolesnych miesiączek ze względu na działanie przeciwzakrzepowe, a więc mogące spowodować nawet krwotok.

Nieodłączną grupą leków stosowaną w przypadku bólów menstruacyjnych są oczywiście leki rozkurczowe. Wyróżnić to można stosowaną od lat drotawerynę występującą w preparacie NO-SPA. Do innych preparatów o działaniu rozkurczowym zaliczamy: Buscopan, Vegantalgin H (czopki i tabletki). Jest również część kobiet, u których bardzo dobrze sprawdza się ziołowy preparat Castagnus. Kobiety, u których w tym okresie dochodzi do rozdrażnienia emocjonalnego mogą wspomóc się w tych dniach ziołowymi lekami takimi jak: Persen, Deprim, GoodDay, Tabletki uspakajające Labofarm.